Żelazo Fe

Liczba elektronów:	26
Liczba neutronów:	30
Liczba protonów:	26
Elektroujemność (Allred-Rochow, Pauling):	1.64, 1.83
Stopień utlenienia:	+2, +3
Przewodność elektryczna:	103*105 1/(*m)
Gęstość (293 K):	7.874 g/cm3
Temperatura topnienia:	1535 °C, 1808 K
Temperatura wrzenia:	2750 °C, 3023 K
Ciepło topnienia:	13.8 kJ/mol
Ciepło parowania:	349.6 kJ/mol
Przewodność cieplna:	80.3 W/(m*K)

Żelazo jest srebrzystoszarym, ciągliwym i kowalnym metalem topiącym się w wysokiej temperaturze. Jest ferromagnetykiem. Występuje w trzech odmianach alotropowych. Obok kobaltu i niklu należy do grupy żelazowców. Jest dość aktywny chemicznie.

Właściwości chemiczne

Żelazo jest metalem dość aktywnym chemicznie w temperaturze pokojowej. Reaguje po ogrzaniu z siarką, fosforem, fluorem, chlorowcami i parą wodną. Tworzy związki z wodorem, borem, węglem, azotem i krzemem. Z powietrzem nie reaguje w temperaturze pokojowej, natomiast po ogrzaniu pokrywa się warstwą tlenków. Rozpuszcza się w kwasach nieutleniających i rozcieńczonym zimnym kwasie azotowym, tworząc związki na +2 stopniu utlenienia. W gorącym kwasie azotowym tworzy związki na +3 stopniu utlenienia a w stężonym ulega pasywacji. Silnie rozdrobnione żelazo ma właściwości piroforyczne. Metal ten występuje na +2 i +3 stopniu utlenienia. Tlenek żelaza (III) Fe₃O₄ wykazuje charakter amfoteryczny.

Zastosowanie

Żelazo w postaci czystego pierwiastka znalazło niewiele zastosowań. Głównie wykorzystuje się je do konstrukcji rdzeni elektromagnetycznych. W stopach z węglem i innymi pierwiastkami polepszającymi właściwości mechaniczne i chemiczne stali wykorzystywane jest powszechnie. Tlenek żelaza (III) Fe₂O₃ służy do polerowania, jako czerwony pigment i stosowany jest jako substancja magnetyczna w taśmach i dyskach magnetycznych. Jony żelaza w kompleksach z jonami cyjankowymi są popularnymi pigmentami (błękit pruski).

Występowanie

Żelazo jest bardzo często występującym pierwiastkiem w przyrodzie. Występuje głównie w postaci minerałów: magnetytu Fe₃O₄, hematytu Fe₂O₃, limonitu Fe(OH)₃, syderytu FeCO₃ i pirytu FeS₂. Tworzy wiele rud w miarę równomiernie rozsianych po całej planecie. Zajmuje on pod względem rozpowszechnienia w skorupie ziemskiej 4 miejsce (procenty wagowe).

Ciekawostki

Odkryty przez: znane od starożytności
Pochodzenia nazwy: Od łacińskiego "ferrum"

Żelazo poznano później niż najstarsze metale takie jak miedź, cyna, złoto, srebro i ołów. Pierwsze przedmioty z tego metalu pochodzą z terenów Egiptu i datują się na 4000 lat przed naszą erą.