| angielski |
łaciński |
Grupa |
Okres |
Liczba
atomowa |
Liczba
masowa |
Stan
skupienia |
Konfiguracja
elektronowa |
| Hydrogen |
Hydrogenium |
IA |
1 |
1 |
1,0079 |
gaz |
1s1 |
| Liczba elektronów: | 1
|
| Liczba neutronów: | 0
|
| Liczba protonów: | 1
|
| Elektroujemność (Allred-Rochow, Pauling): | 2.20, 2.1
|
| Stopień utlenienia: | +1, (-1)
|
| Przewodność elektryczna: | izolator
|
| Gęstość (293 K): | 0.071 g/dm3
|
| Temperatura topnienia: : | -259.32°C, 13.83 K
|
| Temperatura wrzenia: | -252.88°C, 20.27 K
|
| Ciepło właściwe: | 28.836 J/(mol*K)
|
| Ciepło topnienia: | 0.117 kJ/mol
|
| Ciepło parowania: | 0.44936 kJ/mol
|
| Przewodność cieplna: | 0.185 W/(m*K)
|
Wodór jest najprostszym i najlżejszym pierwiastkiem chemicznym rozpoczynającym układ okresowy. Jest bezbarwnym gazem, bez smaku i zapachu, znacznie lżejszym od powietrza. Wodór tworzy cząsteczki dwuatomowe H2. Dzięki małym rozmiarom atomów gaz ten łatwo dyfunduje przez niektóre metale np. przez pallad. Stabilne są trzy izotopy wodoru - prot (1H), deuter (2H) i tryt (3H). Wodór wykazuje właściwości diamagnetyczne - jest izolatorem.
Wodór w niskich temperaturach jest dość bierny chemicznie. Reakcja z tlenem przebiega wybuchowo dopiero w temperaturze 550°C lub po zainicjalizowaniu iskrą elektryczną. Jest szczególnie reaktywny w postaci atomowej. W związkach występuje na stopniu utlenienia +1 lub w niektórych wodorkach -1 (metale 1, 2 i 3 grupy). Reaguje z fluorowcami, azotem i siarką. Ze względu na dużą zdolność łączenia się z tlenem wodór reaguje z tlenkami metali.
Wodór stosuje się jako surowiec do syntezy podstawowych produktów przemysłu chemicznego - amoniaku, chlorowodoru, metanolu i benzyny syntetycznej. Jest używany do prowadzenia procesów redukcji (np. tlenków metali) i uwodarniania (utwardzania) tłuszczów. Stosowany jest do uzyskiwania wysokich temperatur w palnikach tleno-wodorowych. Wodór ma duże znaczenie jako materiał napędowy (w mieszaninie z tlenem) rakiet kosmicznych. Był stosowany do napełniania balonów i sterowców.
Wodór zajmuje 9 miejsce wśród pierwiastków pod względem rozpowszechnienia wagowego (0.88%) a pod względem liczby atomów - trzecie miejsce na Ziemi. Na naszej planecie wodór występuje prawie wyłącznie w związkach w postaci wody, węglowodorów (ropa naftowa, gaz ziemny), białek i węglowodanów (białka i cukry wchodzące w skład organizmów roślin i zwierząt). Wolny wodór występuje w niewielkich ilościach w gazie ziemnym, gazach wulkanicznych i górnych warstwach atmosfery. Jest to główny pierwiastek wszechświata - z niego właśnie w wyniku przemian termojądrowych w gwiazdach powstają inne, cięższe pierwiastki.
Odkryty przez: Henry Cavendish
Miejsce odkrycia: Anglia
Rok odkrycia: 1766
Pochodzenia nazwy: Od greckiego: "hudôr" (woda) i "gennan" (tworzący)
Po raz pierwszy wodór (nazwany palnym powietrzem) otrzymał R. Boyle w 1661 roku działając roztworem kwasu siarkowego na żelazo. Jednak dopiero H. Cavendish w 1766 roku zbadał własności tego gazu - stwierdził, że w wyniku spalania daje wodę. Pierwiastkową naturę wodoru uznał w 1787 roku A. Lavoisier nadając mu nazwę hydrogenium.
|