Krzem Si

Liczba elektronów:	14
Liczba neutronów:	14
Liczba protonów:	14
Elektroujemność (Allred-Rochow, Pauling):	1.74, 1.9
Stopień utlenienia:	+2, +4
Przewodność elektryczna:	2.5 1/(*m)
Gęstość (293 K):	2.33 g/cm3
Temperatura topnienia:	1410°C, 1683 K
Temperatura wrzenia:	2355°C, 2628 K
Ciepło topnienia:	50.55 kJ/mol
Ciepło parowania:	284.22 kJ/mol
Przewodność cieplna:	148 W/(m*K)

Krzem jest niemetalem o metalicznym połysku. Wykazuje on właściwości półprzewodnikowe. Tworzy czarne, ośmiościenne kryształy. Jest dość bierny chemicznie.

Właściwości chemiczne

W temperaturze pokojowej krzem reaguje tylko z fluorem tworząc czterofluorek SiF₄. W temperaturze 700-800 K reaguje z pozostałymi fluorowcami. Z tlenem i azotem reaguje w temperaturach ok. 1000 K tworząc tlenek SiO₂ i azotek Si₃N₄. W temperaturach powyżej 2300 K reaguje z węglem i borem tworząc węglik SiC i borek SiB₃. W wysokich temperaturach reaguje też z metalami tworząc krzemki np. Mg₂Si. Krzem nie reaguje z wodą i kwasami. W roztworach zasad krzem rozpuszcza się z wydzieleniem wodoru:
Si +2NaOH + H₂O Na₂SiO₃ + 2H₂

Zastosowanie

Krzem stosuje się przede wszystkim jako dodatek stopowy poprawiający własności kwasoodporne stali. Stopy krzemu z glinem używane są do odlewów. Czysty krzem stosowany jest w elektronice do wyrobu elementów półprzewodnikowych.

Występowanie

Krzem jest bardzo często występującym pierwiastkiem w przyrodzie. Występuje głównie w postaci krzemianów i glinokrzemianów jak i w postaci tlenku SiO₂. Zajmuje on pod względem rozpowszechnienia w skorupie ziemskiej 2 miejsce (procenty wagowe).

Ciekawostki

Odkryty przez: Jons Berzelius
Miejsce odkrycia: Szwecja
Rok odkrycia: 1823
Pochodzenia nazwy: od łacińskiego słowa "silex" oznaczającego "krzemień"

Krzem został otrzymany z krzemionki, SiO₂ przez podziałanie na nią kwasem fluorowodorowym uzyskując czterofluorek krzemu SiF₄. Otrzymany związek zredukowano metalicznym potasem otrzymując wolny krzem.