Itr Y

Liczba elektronów:	39
Liczba neutronów:	50
Liczba protonów:	39
Elektroujemność (Allred-Rochow, Pauling):	1.11, 1.22
Stopień utlenienia:	+3
Przewodność elektryczna:	17.2*105 1/(*m)
Gęstość (293 K):	4.47 g/cm3
Temperatura topnienia:	1526 °C 1799 K
Temperatura wrzenia:	3338 °C 3611 K
Ciepło tworzenia:	11.4 kJ/mol
Ciepło topnienia:	11.4 kJ/mol
Ciepło parowania:	363 kJ/mol
Przewodność cieplna:	17.2 W/m*K

Itr jest ciemnoszarym, lekkim metalem, łatwo poddającym się obróbce mechanicznej. Jest pierwiastkiem należącym do grupy III - skandowców. Wykazuje właściwości paramagnetyczne.

Właściwości chemiczne

Itr jest średnio aktywnym chemicznie metalem. Na powietrzu pokrywa się warstwą tlenku a w wyższych temperaturach spala się całkowicie dając tlenek itru Y₂O₃. Po ogrzaniu reaguje z rozcieńczonymi kwasami mineralnymi i zasadami. Z wodą na gorąco tworzy wodorotlenek itru Y(OH)₃. Po ogrzaniu reaguje z azotem, krzemem, fosforem i fluorowcami. W związkach pierwiastek ten występuje na stopniu utlenienia +3 dając związki z reguły dobrze rozpuszczalne w wodzie.

Zastosowanie

Itr jest głównym składnikiem czerwonego luminoforu stosowanego w lampach kineskopowych. Izotop ⁹⁰Y stosuje się jako znacznik oraz w medycynie do leczenia nowotworów.

Występowanie

Itr w skorupie ziemskiej zajmuje 30 miejsce pod względem rozpowszechnienia (procenty wagowe). Jest to pierwiastek należący do grupy pierwiastków ziem rzadkich. Rzadko występuje w postaci bogatszych złóż - towarzyszy zazwyczaj lantanowcom. Tworzy własny minerał - ksenotym YPO₄. Największe zasoby itru występują w Rosji, Norwegii i na Grenlandii.

Ciekawostki

Odkryty przez: Johann Gadolin
Miejsce odkrycia: Finlandia
Rok odkrycia: 1794
Pochodzenia nazwy: Od nazwy szwedzkiego miasta Ytterby

W stanie czystym wolny metal został otrzymany dopiero w 1935 roku przez amerykańskich chemików: Westa i Hopkinsa.