| angielski |
łaciński |
Grupa |
Okres |
Liczba
atomowa |
Liczba
masowa |
Stan
skupienia |
Konfiguracja
elektronowa |
| Phosphorus |
Phosphorus |
V A |
3 |
15 |
30.973762 |
ciało stałe |
1s22s22p63s23p3 |
| Liczba elektronów: | 15 |
| Liczba neutronów: | 16 |
| Liczba protonów: | 15 |
| Elektroujemność (Allred-Rochow, Pauling): | 2.06, 2.19 |
| Stopień utlenienia: | -3,+3,+4,+5 |
| Przewodność elektryczna: | 1*10-9 1/( *cm) |
| Gęstość (293 K): | 1.82 g/cm3 |
| Temperatura topnienia: | 44.3°C, 317.3 K |
| Temperatura wrzenia: | 280°C, 553 K |
| Ciepło topnienia: | 0.657 kJ/mol |
| Ciepło parowania: | 12.129 kJ/mol |
| Przewodność cieplna: | 0.235 W/(m*K) |
Fosfor jest ciałem stałym, niemetalem występującym w kilku odmianach alotropowych. Najbardziej znane to fosfor biały i czerwony. Jest średnio reaktywny chemicznie.
Fosfor jest pierwiastkiem dość aktywnym chemicznie w temperaturze pokojowej. Z tlenem reaguje energicznie, natomiast po rozdrobnieniu zapala się samorzutnie tworząc tlenek P4O10. Łatwo reaguje z fluorowcami. Rozdrobniony fosfor zapala się w chlorze. Nie reaguje z wodą. Fosfor redukuje metale półszlachetne i szlachetne z roztworów ich soli, utleniając się przy tym do jonu fosforanowego PO43-. Reaguje z aktywnymi metalami tworząc fosforki, w których występuje na -3 stopniu utlenienia. Pod działaniem gorących roztworów zasad tworzy fosforowodór PH3 i jon podfosforynowy H2PO2-. W innych związkach występuje na +3 i +5 stopniu utlenienia. Tlenek fosforu (V) P2O5 wykazuje charakter kwasowy.
Fosfor używa się głównie do wyrobu czystego kwasu fosforowego. Jest on zużywany także przez przemysł zapałczany. Fosfor biały stosuje się także do produkcji przedmiotów świecących w ciemności.
Fosfor jest często występującym pierwiastkiem w przyrodzie ale jego złoża są bardzo rozproszone. Występuje w postaci wielu minerałów z grupy fosforytów i apatytów. Zajmuje on pod względem rozpowszechnienia w skorupie ziemskiej 11 miejsce (procenty wagowe).
Odkryty przez: Hennig Brand
Miejsce odkrycia: Niemcy
Rok odkrycia: 1669
Pochodzenia nazwy: Od greckich słów "phôs" (światło) i "phoros" (niosący)
Fosfor biały został otrzymany przez alchemika H. Brandta przez odparowanie moczu i ogrzewanie pozostałości z piaskiem. Dzięki świeceniu w ciemności przypisywano mu właściwości lecznicze i magiczne.
|