Cez Cs

Liczba elektronów:	55
Liczba neutronów:	78
Liczba protonów:	55
Elektroujemność (Allred-Rochow, Pauling):	0.86, 0.79
Stopień utlenienia:	+1
Przewodność elektryczna:	50*105 1/(*m)
Gęstość (293 K):	1.873 g/dm3
Temperatura topnienia:	804°C, 1077 K
Temperatura wrzenia:	3470°C, 3743 K
Ciepło właściwe:	32.21 J/(mol*K)
Ciepło topnienia:	2.09 kJ/mol
Ciepło parowania:	67.74 kJ/mol
Przewodność cieplna:	35.9W/(m*K)

Cez jest bardzo aktywnym chemicznie metalem (aktywność porównywalna do potasu). Na powietrzu bardzo szybko pokrywa się warstewką wodorotlenku i węglanu. Jest bardzo miękki, łatwo daje się kroić nożem. Sole cezu barwią płomień palnika gazowego na kolor fioletowo-różowy.

Właściwości chemiczne

Cez wykazuje aktywność chemiczną podobną do potasu - na powietrzu w kilka sekund pokrywa się warstwą wodorotlenku i węglanu. Z tlenem tworzy ponadtlenek CsO₂. W związkach występuje wyłącznie na stopniu utlenienia +1. Bardzo energicznie reaguje z wodą tworząc wodorotlenek CsOH i łatwo wypiera wodór z alkoholi tworząc alkoholany np. C₂H₅OCs. Rozpuszcza się energicznie w kwasach. Reaguje energicznie ze wszystkimi fluorowcami dając odpowiednie halogenki. Ogrzewany z wodorem tworzy wodorek CsH.

Zastosowanie

Cez ze względu na silny efekt fotoelektryczny używany jest głównie do produkcji fotokomórek. Metal ten używany jest także w czujnikach promieniowania podczerwonego. W syntezie organicznej jest katalizatorem procesów uwadniania. Izotop ¹³⁷Cs (źródło promieniowania g) stosowany jest w medycynie do zwalczania nowotworów.

Występowanie

Cez występuje w przyrodzie wyłącznie w postaci związków. W przyrodzie towarzyszy innym pierwiastkom 1 grupy. Jedynym znanym minerałem cezu jest polluks Cs₂[Al₂Si₄O₁₂]*H₂O. Cez jest pierwiastkiem dość rzadkim - zajmuje 37 miejsce pod względem rozpowszechnienia w skorupie ziemskiej (w procentach wagowych).

Ciekawostki

Odkryty przez: Gustov Kirchoff, Robert Bunsen
Miejsce odkrycia: Niemcy
Rok odkrycia: 1860
Pochodzenie nazwy: Od łacińskiego słowa "caesius" oznaczającego "niebieski".

W 1861 roku Bunsen i Kirchoff analizowali metodą spektroskopii emisyjnej sól otrzymaną z jednego ze źródeł mineralnych w Dürkhaim w Niemczech. Stwierdzili oni pojawienie się w widmie intensywnych, błękitnych linii, wskazujących na istnienie nowego pierwiastka. W 1882 roku Setterberg wydzielił elektrolitycznie wolny metal ze stopu cyjanku cezu i cyjanku baru.